Onduldbare overlast

Op 28 september jl. werd een hoorzitting gehouden over de bezwaren die een aantal omwonenden en organisaties bij de gemeente hadden ingediend over de omgevingsvergunning voor Rammstein. Daar werd regelmatig het woord ʽonduldbaar’ in de mond genomen, in de combinatie ʽonduldbare overlast’. Die term stamt uit een nota uit 1996 van de Inspectie Milieuhygiëne Limburg waarin wordt ingegaan op de maximale geluidsoverlast die omwonenden van een evenemententerrein nog mogen ervaren. (Voor meer uitleg, zie deze link):

Onduldbare overlast: wat moet je je daarbij voorstellen? Als leek denk je dan aan mensen die vertwijfeld naar hun hoofd grijpen, zich volstoppen met kalmeringsmiddelen of jammerend rondrennen. Maar op die hoorzitting ging het er niet over hoe je als bewoner overlast erváárt. Het ging uitsluitend over een juridische werkelijkheid, en in díé werkelijkheid wordt uitgegaan van een decibelmeting aan de buitenkant van een huis. Als de gemeten waarden de norm die de gemeente heeft gesteld overschrijden, zou er sprake kunnen zijn van een overtreding en mag je de overlast onduldbaar noemen. Daarbij neemt de gemeente aan dat er in de woning zelf door “gevelisolatie” aanzienlijk minder lawaai te horen zal zijn. En wat betreft die gevelisolatie gaat de gemeente bovendien uit van moderne, goed geïsoleerde nieuwbouwhuizen, niet van de deels oude woningen die daadwerkelijk in de omgeving van het Stadspark staan. 

Met andere woorden: wat je als bewoner in je woning aan herrie ervaart, mag dan wel gekmakend zijn, en kun je misschien ook als onduldbaar ervaren, maar dat is een ʽervaren’ werkelijkheid. In de juridische werkelijkheid hoeft daar geen sprake van te zijn. Volgens de advocaat van de gemeente werden de – tijdelijk verhoogde – normen tijdens de concerten van Rammstein nergens overschreden. En dus, betoogde hij, is er in juridische zin tijdens die concerten nergens en op geen enkel moment sprake geweest van onduldbare overlast. Tot zover de juridische wereld.

In de échte wereld is het maar helemaal de vraag of alle woningen het geluid wel zo sterk dempen als de gemeente beweert. In elk geval heeft een torenhoog aantal mensen melding gedaan van gekmakende overlast. Dankzij een WOO-verzoek aan de gemeente zijn de vele honderden klachten die mensen naar aanleiding van de Rammstein-concerten hebben gedaan, openbaar geworden*. Een kleine bloemlezing uit die meldingen:

• “zeer onprettig om thuis te zijn”;
• “Je bonkt de kamer uit, ik krijg last van mijn oren”;
•  “oorverdovend hard lawaai”;
• “Huilende kinderen die bang zijn en niet kunnen slapen” ;
• “geluid zo hard dat de tv niet meer te horen is”;
• “heipalen en intrillen damwanden klinken nog prettiger”;
•  “luchtroosters moesten dicht omdat de rook van het concert een astma-aanval veroorzaakte” ;
• “ziekmakende basdreunen”
• “net alsof er een vliegtuig lang over het huis vliegt”;
• “ik ben volledig overprikkeld geraakt”;
• “een invasie van ellende”.

Het klinkt heftig en als leek zou je hier met gemak het stempel ʽonduldbare overlast’ op kunnen plakken. Maar, zoals boven uitgelegd, in juridische zin is dat dus niet waar. Daarom vertrouwt het college van B&W volledig op haar eigen beleid, waarin de gemeten overlast binnen de – volgens de wensen van de muziekindustrie verhoogde – normen valt en hoopt men die truc vaker te kunnen toepassen, in de woorden van de wethouder ʽeen enkel keertje’, volgens het pleidooi van de advocaat ʽ5 keer per jaar’.

Met als gevolg ten minste 5 keer per jaar een “invasie van ellende”. Uit gepubliceerd app-verkeer valt op te maken dat het college vanwege alle publiciteit rondom decibellen en rechtszaak vindt dat Groningen goed op de kaart staat als bruisende stad. Ook als het gaat om het minachten van de eigen burgers gaat er weer niets boven Groningen!

UPDATE 10-12-23:

De juridische werkelijkheid heeft – teleurstellend, maar helaas niet onverwacht – gewonnen: de adviescommissie bezwaarschriften vindt de ingediende bezwaren ongegrond, en de het college van B&W neemt dit advies over. Opmerkelijk is de passage over de veronderstelde geluidwerende werking van de gevel, die bij moderne woningen op 25 dB wordt geschat en bij oudere woningen op 20: “Hoewel dit mogelijk niet in overeenstemming is met de realiteit van de woningen van omwonenden, moet de commissie constateren dat het college zich hiermee aan de regels van het bestemmingsplan heeft gehouden.” Oftewel: het gaat er alleen maar om dat de gemeente zich aan de regels houdt, of die regels kloppen, speelt geen enkele rol.

*De klachten over het Rammstein optreden zijn in te zien op de WOO-pagina van de gemeente Groningen. Klik op deze link en scroll door naar “Woo-verzoeken Rammstein”, klik dan op “overige documenten” en klik daar op het Excelbestand met “Woo-klachten Rammstein”. Uit de reacties valt op te maken dat de overlast zich bovendien niet beperkte tot de meest naastgelegen stadswijken, maar dat ook in veel verder gelegen wijken en zelfs in plaatsen als Peize, Roden, Aduard en op het Zuidlaardermeer mensen last hadden van het geluid, en dan vooral van de zware bassen. Want: hoe zwaarder de bassen, hoe verder ze komen.

Op basis van de WOO-gegevens heeft RTVNoord een analyse gemaakt van de handelwijze van de gemeente voorafgaand aan de vergunningverlening voor het concert. Deze analyse, onder de veelzeggende kop `Hoe de gemeente zich verslikte in Rammstein’, is hier te lezen.